С.БАЯР МӨРӨӨ БАЛЛАХААР ШАМДАЖ БАЙНА


Ерөнхий Сайд асан С.Баяр АНУ-д 24 тэрбум орчим төгрөгөөр үнэлэгдэх 7 байшин, орон сууц худалдан авсан тухай ноцтой мэдээллийг “Голомт-ЦЭХ” ТББ-аас энэ сард дэлгэж тавьсан. С.Баяр мэдээллийг үгүйсгэж байсан боловч 9125 NE 15th ST, Clyde Hill WA хаягаар орших тансаг хаузаа 4.298 сая доллараар зарахаар үл хөдлөхийн зах зээл дээр гаргажээ. Тэрбээр тус байшинг 2013 оны 1 сард 3.8 сая доллараар залуу эхнэр Эрдэнэбилэгийн Сувдын эзэмшдэг “Небо” ХХК-ний нэр дээр худалдаж авсан билээ. Энэ талаар дэлгэрэнгүйг линкээр орж үзнэ үү: http://www.zillow.com/homes/9125-ne-15-st-clyde-hill-wa_rb/

“Голомт-ЦЭХ” нь АНУ дахь С.Баярын эзэмшлийн тухай тодорхой баримтуудыг цаашид ч нийтэлсээр байх болно. Эдгээр баримтууд нь АНУ-ын төрийн албадын олон нийтэд нээлттэй бүртгэл мэдээлэлд үндэслэсэн бөгөөд давхар 2-3 эх сурвалжаар баталгаажуулсан албан ёсны үнэн зөв баримтууд юм.

BayarОРШИЛ

2014 оны сүүлчээр Ерөнхий сайд асан Санжийн Баяр “2-р Суваг” ТВ-ийн “Цензүргүй Яриа” нэвтрүүлэгт оролцож бүтэн 2 цаг үргэлжилсэн уртаас урт ярилцлага өгчээ. Түүний ярьсан болгонд нь дүн шинжилгээ хийж, уншигчдыг чилээх гэсэнгүй, харин ердөө дөрөвхөн минутын хэсэгт нь анхаарaл хандуулахыг хүссэн юм. С.Баярын ярилцлагын бичвэрийг дор сийрүүлэв:

Сэтгүүлч: Таны Америкийн Нэгдсэн Улсад Манхэттэнд байдаг нэг байрны асуудал интернэтээр гарсан. Бас нэг хаузны гадаа та зүлэг усалж байгаа юм шиг. Тэр таны байшин мөн юм уу? Тэр мэдээлэл үнэн юм уу?
С.Баяр: Нэгдүгээрт зүлэгний тухай ярих уу?
Сэтгүүлч: За тэгье. Read the rest of this entry »


С.Баярын АНУ дахь байшингууд: НОТЛОХ БАРИМТУУД


Slide1

Word документээр эндээс татаж авна уу.

word-document-150594_640

Энэ судалгаанд ашигласан баримтуудын эх сурвалж нь АНУ-ын төрийн байгууллагууд, мужийн захиргааны албан ёсны мэдээлэл болно. АНУ-д үл хөдлөх хөрөнгө,бүртгэл мэдээллийн салбарт манайхны дөнгөж ярьж эхэлж байгаа ШИЛЭН ДАНСНЫ хууль жинхэнэ утгаараа хэрэгждэг тул төрийн албадын бүртгэл мэдээлэл олон нийтэд ил тод, нээлттэй байдаг ба түүнийгээ public records гэдэг.

АНУ-д иргэдийн хаяг, утасны дугаар, үл хөдлөх хөрөнгө худалдаж авсан, зарж борлуулсан, татвар төлсөн талаар оршин суугаа муж, хотын захиргаанaac бүртгэж, мэдээллийг олон нийтэд нээлттэй тавьдаг ба төрийн албаны агентлагуудын вебсайтууд нь wa.gov, nyc.gov буюу “government” (төрийн) гэсэн өргөтгөлтэй байна.

Дор дурьдсан 32 баримтуудыг ангилвал:

16 нь АНУ-ын төрийн байгууллагын вебсайт дээрх албан ёсны бүртгэл мэдээ
• 13 нь тэднийг баталгаажуулсан үл хөдлөх хөрөнгө зуучлалын компаниудын бүртгэл
• 3 нь иргэдийн нэр утасны дугаараар хайдаг хайлтын систем сайтууд болно.

Судалгаанд ашигласан төрийн агентлаг байгууллагуудын нэрс:
1) Washington State King County Department of Assessments. АНУ-ын Вашингтон мужийн Кинг сумын Захиргааны Yл хөдлөх хөрөнгийн үнэлгээ бүртгэлийн Хэлтэс. http://info.kingcounty.gov гэж эхэлсэн сурвалжууд
2) Washington State Office of the Secretary of State. АНУ-ын Вашингтон мужийн захиргаа. http://www.sos.wa.gov гэж эхэлсэн сурвалжууд
3) Washington Department of Revenue. АНУ-ын Вашингтон мужийн татварын алба. http://ucp.dor.wa.gov гэж эхэлсэн сурвалжууд
4) New York City Department of Finance, Office of the City Register. Нью Йорк xотын Захиргааны cанхүүгийн xэлтэс. https://a836-acris.nyc.gov гэж эхэлсэн сурвалжууд
5) NYS Department of State, Division of Corporations. АНУ-ын Нью Йорк мужийн захиргааны Аж ахуйн нэгжийн бүртгэл мэдээллийн хэлтэс. http://appext20.dos.ny.gov гэж эхэлсэн сурвалжууд

АНХААРУУЛГА:

С.Баярыг АНУ-д зээл авч байшин авсан гэж зарим хүмүүс ухуулж байх юм.
Тэдэнд хандаж хэлэхэд:

Америкийн банкнууд тэтгэврийн насны эрхэлсэн ажилгүй, эрүүл мэнд тааруу C.Баяр болон экс эхнэр О. Гэрэлтуяад эсвэл тэдний оюутан болон орлого тааруу (ажилласан жилээр цалин нэмэгдэнэ) охидуудад сая сая долларын зээл олгоно гэж та нар сэрүүн зүүдлэвүүзэй! Америк банк  ажилгүй Монгол иргэнд үү?

Монголд орон сууцны зээл авахад ямар билээ, тэр чинь АНУ-аас хуулбарласан систем. Америк банк тийм гэнэн тэнэг байх уу?

С.Баяр бүх байшингуудаа БЭЛЭН мөнгөөр авсан гэдэг нь баримттай. Байшин худалдаж авсан гэрээг анхааралтай үзвэл DEED гэж байгаа бөгөөд шууд 100% шилжүүлсэн гэсэн утгатай (transfer) бичиглэл байгаа нь байшингийн төлбөрийн бүрэн хийсэн гэсэн үг юм. 

 

С.БАЯРЫН БАЙШИН # 1
Хаяг: 3020 14th Ave W #A, Seattle-Queen Anne, WA 98119

Эзэмшигч: Орсоогийн Гэрэлтуяа, Баярын Нандин, Баярын Бадамханд
Худалдаж авсан: 2007-03-28
Aвсан үнэ: $635,000
Зарсан: 2011-11-04
Зарсан үнэ: $439,000

Read the rest of this entry »


C.Баяр АНУ-д хичнээн сая доллар угаасан бэ?


Slide1

Ерөнхий сайд асан С.Баяр АНУ-д сая сая доллар угаасан нь үнэн. Харин мөнгө угаадаг технологийг нь ойлгох гэвэл энэ нийтлэлийг анхаарч уншаарай. С.Баярын тухай тодорхой баримт зургуудыг дороос үзэж болно. Удахгүй тайлбартай нийтлэл гарах болно.  

Хүндэтгэсэн,

Э.Амарлин

Read the rest of this entry »


Коста Рика улс он гарсаар ЗӨВХӨН сэргээгдэх эрчим хүч ашиглажээ


costa-rica-world-map     Коста Рика улс 2015 он гарсаар нүүрс, газрын тос, зэрэг органик түлшнээс татгалзаж, сэргээгдэх эрчим хүчээр хэрэгцээгээ 100 хувь хангаж буйгаа бахархалтайгаар мэдэгдлээ. Тодруулбал, оны эхний 75 хоногийн туршид цахилгаан эрчим хүчний хэрэгцээнийхээ 68 хувийг усан цахилгаан станцаас, 5 хувийг–салхинаас, 12 хувийг– газрын гүний эрчим хүчнээс, бусдыг нь биомасс болон нарны эрчим хүчээр хангасан байна.

Read the rest of this entry »


Эрх баригчид аа, дампуурсан Аревад Монголын ураныг ухахыг зөвшөөрөх үү?


Халаг гэж дээ… Хайран Монгол орныг минь гадаад, дотоодын дээрэмчин тонуулчид бие биенээсээ өрсөн тонож цөлмөж байгааг бид өдөр бүр харж, сонсож байна. Үлдсэн эрдэс баялгийг минь 2016 оны сонгуулиас өмнө амжиж дуусгахаар дайрч буй эрх баригчид өчүүхэн заяасан хүний үнэр, ичгүүр сонжуураа хуурамч багтайгаа хамт гээхэд ардаас нь аймшигт дүр төрх нь тодорч байна. Хамгийн сүүлчийн жишээ гэвэл ганц тонн ч хүрэхгүй алтны үнээр Ноён уулан дахь Гацууртын ордны 75 тонн алтыг Канадуудад өгөх гэж улайран зүтгэж, бас болоогүй ард түмний тархийг угаах гэж хор найруулж байгаа эрх баригчдын увайгүй үйлдэл байна.

Түүнчлэн дэлхийн зах зээл дээр ураны үнэ навс унасан байхад эрх баригчид Арева компанид уран олборлох тусгай зөвшөөрөл өгөхөөр завдаж байх юм. Гэтэл Арева дампуурлын ирмэг дээр ирсэнээ дэлхий дахинаа зарлачихаад байна. Манай эрх баригчид л нүдэн балай чихэн дүлий мэдэхгүй суух юм. Онгон дагшин байгаль, бэлчээр нутгийг минь хүхрийн хүчил, хүнд металл, цацраг идэвхит хаягдлаар дахин сэргэхгүй болтол нь бузарлаад явахад Монголчууд бид “буух эзэнгүй, буцах хаяггүй” хоцрох бодит аюул нүүрэллээ. Арева компани чимээгүйхэн дампуурч харин эрх баригчид маань он гаргаад ард түмэн биднийгээ xоoсон хар буурин дээрээ хаяaд, дахин хэзээ ч ирэхгүйгээр нүүхэд бэлтгэж байгаа гэнэ. Халаг минь дээ гэж. Хараад л суух уу, Монголчууд минь…

Э. Амарлин

ФРАНЦЫН ЦӨМИЙН САЛБАР УНАЛТАД ОРСOНЫГ МӨНГӨНИЙ ГАЧААЛД ОРСОН АРЕВА ИЛЧЛЭВ

areva2015-02-26. Блуумберг.

Олон арван жилийн туршид Францын эдийн засгийн амжилтын үндэс суурь гэгдсэн цөмийн салбар хямд төсөр эрчим хүчээр аж үйлдвэрүүдийг хангаж, шилдэг технологийн экспортыг тэтгэж, цалин үнэлэмж сайтай хэдэн арван мянган ажлын байрыг шинээр бий болгосон. Гэтэл өнөөдөр байдал орвонгоороо өөрчлөгдөж, цөмийн салбар нь улс орны хөгжилд саад учруулж, хойш нь татсан ачаа болж хувирчээ. Read the rest of this entry »


АРД ТҮМНЭЭ МЭХЛЭХ ГЭСЭН ЭРХ БАРИГЧДЫН ОРОЛДЛОГО ТАЛААР БОЛОВ


22015 оны 2 сарын 23-ны шөнө. Яг энэ шөнө Хэлмэгдэгсдийн хөшөөний дэргэд Ноён уул, “урт нэртэй” хуулиа хамгаалан өлсгөлөн зарлагсдыг эрх баригчид хүчээр тарааж магад гэдэг түгшүүр хүмүүст хэдийнээ байсан. Учир нь өмнөх өдрүүдэд, ихэвчлэн шөнө дөл болсон хойно элдэв мэдэгдэл бичиг гардуулах гэж оролдох зэргээр цагдаагийн дарамт ямагт мэдрэгдэж байв. Нээрээ ч тэр орой 22 цагаас эхлэн талбай хавийн цагдаагийн хамгаалалт гэнэт нэмэгдэж, хэдэн зуун цагдаа цугларав. Сүхбаатар дүүрэг дээр хоёр ачигч машин, талбайн хажууд эмнэлгийн хоёр машин, олон тооны цагдаагийн машин бэлэн зогсож, ачааны том тэрэг хүртэл иржээ. Удалгүй цагдаа нар зам хааж тэмцэгчдийг бүслэн талбай руу зүглэгдсийг оруулахгүй болов. Бас тагнуулын тусгай хэрэгсэл ашиглаж утасны сүлжээг унагаасан тул Хэлмэгдэгсдийн хөшөөний дэргэдэх залуус болж буй явдлын талаар утсаар ярих, Фэйсбүүкээр мэдээлэх боломжгүй болов. Тэр бүү хэл төв шуудангийн ард ачааны машинтай буутай цэргүүд нуугдаж байхыг харсан гэж гэрчлэх хүн ч цөөнгүй байна. Хэлмэгдэгсдийн хөшөөний дэргэд өлсгөлөн зарлагсдыг хамгаалахаар ирсэн 50 орчим залуус болон охид, бүсгүйчүүдийн амь нас, эрүүл мэндэд бодитой аюул заналхийлж эхлэв. Иймд Босоо Хөх Монгол бүлгэмийнхэн гэрээ тойрон хамгаалж, цагдаа нарыг ирэхэд элдэв эсэргүүцэл үзүүлэхгүй, тайван байхыг цугларсан залууст чандлан захижээ. Read the rest of this entry »


ӨВЛИЙН ХҮЙТЭНД ЭРҮҮЛ МЭНД, АМЬ НАСАА ЗОЛИН ТЭМЦЭХИЙН УЧИР ЮУ ВЭ?!


logoТөрийн ордны хажуудах Хэлмэгдэгсдийн хөшөөний дэргэд хэдэн хүн өлсгөлөн зарлаж, хөхөө өвлийн хүйтэнд хөлдүү цементэн дээр хонож өнжиж, амь нас эрүүл мэндээрээ дэнчин тавьсаар дөрөв хонолоо. Тэд орох гэргүй, очих хүнгүй, золгох ах дүүгүйдээ өдөр хоног төөрүүлж суугаа юм бишээ. Алдар нэр, авдаг цалингаа өсгөх гэж амин хувийн эрх ашгаа хөөцөлдсөндөө ч тэд тэнд суугаагүй. Харин Хүннү гүрний үеэс эхлэлтэй эртний хаад, язгууртнуудын бунхан, түүх археологийн хосгүй олдвор, дэлхийн өв соёлын үнэт өлгий нутгаа хамгаалсандаа тэнд байгаа юм. Босоо Хөх Монгол бүлгэмийнхний манлайлсан хэсэг иргэд эртний түүхтэй Ноён ууланд алт олборлохыг эсэргүүцэж, олны дунд “урт нэртэй” хууль хэмээн алдаршсан Монгол орны ойн сан, усны эх бүрдэх олон сав газруудыг хамгаалдаг цорын ганц хуулиа өмгөөлөн тэмцэж байгаа нь энэ юм. Read the rest of this entry »


“Ноён уулаа аваръя” хөдөлгөөнийхөн: Бид тэмцлээсээ алхам ч ухрахгүй!


 

This slideshow requires JavaScript.

“Босоо Хөх Монгол” ТББ-ын залуусын манлайлсан Ноён уулаа авраx тэмцэл үргэлжилсээр. Тэмцэл 2 сарын 9-ний 11 цагт Сүхийн талбай дээр жагсаалаар эхэлж, 58 цагийн улс төрийн суултаар  үргэлжилсэн бол өчигдрөөс нойтон өлсгөлөнд шилжжээ.

Сануулахад, “Ноён уулаа аваръя” хөдөлгөөн нь Монголын түүх соёлын үнэлж баршгүй өв болсон Ноён уулын хөндий Гацууртын ордыг стратегийн орд газар болгон алт олборлох, “Гол, мөрний урсац бүрэлдэх эх, усны сан бүхий газрын хамгаалалтын бүс, ойн сан бүхий газарт ашигт малтмал хайх, ашиглахыг хориглох тухай хууль” буюу урт нэртэй хуулийг өөрчлөх гэсэн төрийн харалган шийдвэрийг эсэргүүцсэн эх орончдын тэмцэл юм.

Идэр есийн хүйтэн тачигнаж байхад амь бие, эрүүл мэндээрээ дэнчин тавьж, иргэний зориг гарган эх түүх, үнэт өв соёлоо хамгаалж буй Босоо Хөх Монголын залуус өнөөдрийн Монголын бахархал, бусад залууст үлгэр жишээ болохуйц үндэсний ухамсрын дээд илрэл юм.

Тэдний Фэйсбүк хуудсанд бичсэнийг сонирхвол:

  • 2015.02.11-ний 13 цагаас эсэргүүцлийн суулт тэмцлийн хурц хэлбэрт шилжиж, есөн хүн өлсгөлөн зарлаад байна.
  • Бид энэ хулгайч луйварчин эрх баригчдыг харж суусаар эх оронгүй болох нь.Энэ сайхан нутгийг үе үеийн баатарлаг эх орончид халуун амь бие, бүлээн цусаарaa хамгаалж, үр ач бидэндээ үлдээсэн. Бид ч мөн ижил үр хойчдоо онгон дагшин уул усаа тахилга шүтээнтэй нь цэвэр ариунаар нь үлдээх ёстой.
  • Өнгөрсөн шөнө Босоо Хөх Монгол бүлгэмийн арын албанд үйлчилж байсан Hyundai Starex маркийн машиныг хэн нэгэн этгээд галдан шатаажээ. Өлсгөлөн зарласнаас хойш нэг ч хоноогүй байхад ийм явдлаар дарамтлаж мохооно гэж бүү горьдоорой. Босоо Хөх Монгол бүлгэмийн зорилго нэгт залуусын зоригийг мохоож чадахгүйээ. Бид тэмцлээсээ алхам ч ухрахгүй.
  • Цагдаа нар өлсгөлөн зарласан залуусыг хүчээр тараах үүрэг авсан бололтой тул хамгаалалт маягаар хүн хүч хэрэгтэй байна.
  • Нойтон өлсгөлөн зарласан тул халуун ус, хар цай авчирч өгвөл сайн байна. Сүү хориотой.
  • Өлсгөлөн зарлагсдыг хамгаалж хонож байгаа хүмүүст халуун хоол, цай, аарц авчирж өгсөн ах, эгч, дүү нартаа маш их баярлаж баярлалаа. Ийм сайхан сэтгэлтэй ард түмэнтэй улс шүү.
  • Сэтгэлээрээ ирж дэмжиж нэмэр болж байгаа залуустаа маш их баярлалаа. Та бүхнийг маань Мөнх Хөх Тэнгэр ивээг !

Өнгөрсөн шөнө биднийг халуу дүүгсэн гэртээ дулаан хөнжилд Солонгос савангийн дууринд бүүвэйлэгдэн нойрсч байхад тэд гадна харанхуй, хүйтэнд хөлдүү цементэн дээр хонож байна. Тэд орох оронгүй, хийх ажилгүйдээ ингэсэнгүй. Харин та бидний үр хүүхэд ирээдүйд хэлэх үгтэй, үзүүлэх юмтай, бахархах түүхтэй байг гэсэндээ Босоо Хөх Монгол бүлгэмийн залуус өлсөж, даарч, эсэргүүцэн тэмцэж байгаа юм шүү.

Хэрэв таны судсаар дусал ч атугай Монгол цус гүйдэг бол, хэрэв таны цээжинд эх орноо гэсэн зүрх лугшиж байдаг бол та эх оронч залуусын иргэний зоригоор бахдаж, тэдэнтэй халуун сэтгэлээ хуваалцан урам хайрлаж, эв нэгдлээ илэрхийлж, тэднийг гэмт халдлагаас хамгаалахаар Хэлмэгдэгсдийн xөшөөг зорино гэдэгт би итгэж байна.

Шатсан Starex машины засварт хандив өргөж залуусыг дэмжээрэй. Мэдээж хэн нэгний өмч хөрөнгө, аж амьдрал ард нь хохирсон л байгаа.

Эх орончдыг элдэв муу үгээр гүжирдэн доромжлогсод хэний гар хөл болох нь дэндүү ойлгомжтой тул тэдэнд гарздах үг надад үлдсэнгүй.

Э. Амарлин

 

 


ТАМЫН ТОГООНООС ЦӨМИЙН ТОГОО РУУ!


logoМонгол Улсын нийт иргэд болон ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэг,

УИХ-ын 76 гишүүнд хандаж гадаад дахь монголчуудаа

төлөөлөн АНУ-д ажиллаж буй эрдэмтэд, сэхээтнүүдийн

зүгээс дараах нээлттэй захидлыг хүргүүлж байна

Өнөөдөр дэлхийн улс орнууд байгалийн баялгаа ухаж цөлмөх бус харин хүний оюун ухааныг хөгжлийнхөө гарц болгон сонгож байхад Монголын төрд шургалсан хэсэг бүлэг харалган, шунахай сэдэлтнүүд шударга ёсыг уландаа гишгэж, байгаль дэлхийгээ сүйтгэж, гэмгүй ард иргэдийнхээ эрүүл амьдрах эрхийг уландаа гишгэж буйд бид сэтгэл зовнихын сацуу эх орон, хүн ардынхаа эрүүл мэнд, сайн сайхны төлөө сэтгэл тавин ажилласаар ирлээ. Сүүлийн үед Монгол улсын Цөмийн Энергийн хуулийг өөрчилж буй үйл явцыг бид бүхэн анхааралтай ажиглаж байна. Энэхүү хуульд засвар, өөрчлөлт оруулaх энэ боломжийг ашиглан тус хуулийн шинэчилсэн төсөлд орсон Монгол Улсын эрх ашиг, үндэстний аюулгүй байдалд ноцтой аюул, заналхийлэл учруулахуйц заалтууд буйг сануулж, нэн түрүүнд засварлах шаардлагатай заалтуудын талаар доорх саналыг хүргүүллээ. Үүнд:

1. Цөмийн Энергийн хуулинд орсон цөмийн хаягдал, ашиглагдсан цөмийн түлш зэрэг нэр томъёог тодорхойлох, ингэхдээ “зөвхөн Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дээр дотоодын хэрэгцээнд зориулсан ашиглалтаас үүдсэн хог хаягдал” гэдгийг онцлон тодотгох,

2. Хуулийн 3.1.22-т “цацраг идэвхт хаягдал булшлах гэж зөвхөн өөрийн орны цацраг идэвхт хаягдлыг булшлахыг хэлнэ” гэснийг өөрчилж, “цацраг идэвхт хаягдал булшлах гэж зөвхөн Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дээр дотоодын хэрэгцээнд ашигласан цацрагийн үүсгүүр, цөмийн бусад тоног төхөөрөмж, цацрагт материалын хаягдлыг булшлахыг хэлнэ” гэж өөрчлөх санaл хүргүүлж байна.

 

Хүндэтгэсэн,

Голомт-Цөмийн Эсрэг Хөдөлгөөн ТББ-ын гишүүд

2015 оны 2 сарын 2

Read the rest of this entry »


“Цэнхэр үстэй Цэрэн” буюу Монголчуудын эв нэгдлийн шалгуур


Tseren final

Сүүлийн үед Фэйсбүкээр “цэнхэр үстэй” Цэрэнгийн тухай яриа тасрахаа больсон. Цэрэндолгор бүсгүй Монголын жирийн хүмүүсийн амьдрал төдийгүй нийгэмд бугшсан олон асуудлаар илэн далангуй яриа өрнүүлдгээрээ олонд танигдсан нэгэн. Би хувьдаа Боловсролын Яаманд шургалсан Мууний шашинтан Б. Насанбаярын үнэн нүүрийг бодит баримтаар илчилж, уран олборлолтын улмаас хохирсон Улаанбадрахын малчдыг өмгөөлдөгт нь энэ эрэмгий шударга бүсгүйд талархаж явдаг. Read the rest of this entry »


Хятад хүнс: Хоол уу хор уу?


Өнөөдөр Монгол улс хорт хавдар, нэн ялангуяа элэг, ходоод, улаан хоолой, уушигны хорт хавдарын нас баралтаар Ази тивд төдийгүй дэлхийд тэргүүлж явна. Энэ түгшүүрт мэдээг Эдийн засаг хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллагаac (OECD) Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагатай хамтран гаргасан “Эрүүл мэндийн тухай товч мэдээлэл: Ази, Номхон Далайн бүс 2012 он” (“Health at a Glance: Asia/Pacific 2012”) гэдэг товхимолд дурьджээ. Тоо баримтаас үзвэл, Монгол улс 100 мянган хүнд хорт хавдарын шалтгаантай 206 нас баралт ногддог үзүүлэлтээрээ 145 нас баралтаар удаахь байранд орсон Хятадаас ч тасархай түрүүлжээ.

Хорт хавдарын ѳвчлѳл Монгол улсад асар ѳндѳр байгаа нь олон янзын шалтгаантай ч хортой хүнсний хяналтгүй хэрэглээ онцгой үүрэг гүйцэтгэдэг нь тодорхой. Иймд жирийн иргэн миний хувьд Монголчууддаа эрүүл мэндийн үнэн зөв мэдээллийг шуурхай түгээж, эрүүл мэнддээ анхаардаг амьдралын хэв маягийг хэвшүүлэхэд чадах чинээгээрээ сэрэмжлүүлсээр ирсэн. Тухайлбал, 2012 оны 1-р сард миний бичсэн “Сэрэмжлүүлэг № 2: Хүнс нэртэй хорноос болгоомжильё” нийтлэл олон мянган уншигчдад хүрчээ. Өнгөрсөн хугацаанд тус нийтлэлийг үзэхээр голомт.орг сайт руу л гэхэд 155 мянга гаруй уншигч хандсан ба зөвхөн энэ сарын 8-ны өдөр давхардаагүй тоогоор 11 мянга гаруй хандалтаар 8600 хүн орж уншжээ.

Цаашид ч миний бие эрүүл мэнд, хүнсний аюулгүй байдлын тухай сэрэмжлүүлсэн цуврал нийтлэл бэлтгэж, олны сонорт хүргэсээр байх болно гэдгээ айлтгахын зэрэгцээ Хятад хүнсний аюулын тухай нэгэн aмерик бүсгүйн ярилцлагыг орчуулснаа та бүхэнд толилуулья.

Хүндэтгэсэн,
Э. Амарлин

2014.11.29

Read the rest of this entry »


Фукушимагийн хор уршиг дөнгөж эхэлж байна


2011 оны 3 сарын 11-нд Японд аймшигт осол гарахад цочирдсон Монголчууд газар нутгаасаа тасалж өгөхөөс ч буцахгүй байсан үе саяхан. Гэвч хэдхэн жил өнгөрөхөд, сонин хэвлэлээр мэдээ ч үзэгдэхээ больж, Монголчууд ч Фукушимагийн цөмийн ослыг мартагнаж, аль дээр үеийн улирч баларсан зүйл мэтээр бодох болжээ. Гэтэл үнэндээ бол АЦС осолдоход хяналтаас гарч алдагдсан цезий, иод, плутони, стронци зэрэг асар их цацраг идэвхтэй бодисууд өнөөдөр ч Фукушимад алдагдсаар, орчин тойрныг хордуулсаар байгаа билээ.

Цацраг идэвхит изотопууд нь хүний биед шингэж, улмаар цусны хорт хавдар буюу лейкемия, мөн зөөлөн эдийн болон ясны хорт хавдар, түүнчлэн бусад төрлийн хорт хавдар үүсгэхийн зэрэгцээ эд эсийг гэмтээж, ургийн гажигт хүргэдэг. Тэдгээр изотопуудын хагас задралын хугацааг сонсоход л хор уршгийнх нь цар хүрээ ойлгомжтой. Тухайлбал, плутонийн изотоп Pu-238 гэхэд 87.7 жил, Pu-239 –24 мянга 100 жил, Pu-240 –6 мянга 560 жил болж байж дөнгөж хагас нь задардаг. Стронций-90, Цезий-137 изотопууд хагас задрахад 29.1 –30 жил шаардагддаг.Fukashima_Rad_March20121

Бүдүүн тоймоор зүйрлэвэл, та савтай бэх барьж яваад усан сангийн хажууд унагаж хагалжээ. Бэх ус руу бага багаар урсан орсоор байна. Тэр их усанд жаахан бэх орсон ч сүртэй юм юу л байв гэж бодож болно. Тэгвэл 24 мянган жилд ч дуусахааргүй тийм их бэх бол та яах вэ?.. Өдөрт хэдэн зуун мянган тонн цацрагтай ус Номхон далайд алдагдаж буйг багасгахын тулд Япончууд осолдсон АЦС-уудыг тойруулан мөсөн хана босгохоор төлөвлөсөн гэдэг. Бодвол өөр арга олдоогүй бололтой.

Фукушимагийн жинхэнэ хор хөнөөл нь дөнгөж л эхэлж байна. Цаашид та бидний амьдралын туршид буюу мөнхөд үргэлжилсээр байх болно. Тийм ч учраас дэлхий нийтээрээ Фукушимад болж буй үйл явдлын өрнөлийг анхааралтай ажигласаар ирсэн билээ.
Read the rest of this entry »


Нобелийн шагналт Дадли Хершбахтай хөөрөлдсөн минь


ABФизикийн шинжлэх ухааны доктор Г.О Ариунболд Нобелийн шагналтан эрдэмтэн Дадли Хершбахтай ярилцсан тухай бичлэгийг түүний хөтөлдөг “Г.Ариунболд багшийн Фэйсбүүк хуудас”-наас авч толилуулж байна.

Түүний хөтөлдөг ФБ хуудас руу орж үзэхийг хүсвэл энд дарна уу.

Амарлин

2014-11-21

 

Өнгөрсөн долоо хоногт нэгэн сайхан үйл явдал боллоо. Юу гэвээс биширч хүндэлж явдаг анд Дадли маань умгар гэрт минь гэгээ татуулан зочилж оройн зоог хамдтаа барилцаж сайхан хууч хөөрлөө. Сайхан байлгүй ч яахав. Ахмад хүнээс туулж өнгөрүүлсэн амьдралынх нь баялаг туршлагаас нь ч, эрдмийн оргилд хүрч оройлсон түүхийг нь ч тэр, ер нь л энэ хүний элдэв яриаг чих тавин дахин дахин сонсох бүр нэг л бүлээхэн эерэг энерги авдаг юм. Эгэл жирийн бусдын адил хүн шиг сайхан амьдарсанд нь л зориулаад Нобелийн шагнал онцлоод өгчихсөн байх гэж эндүүрмээр энгийн энэ хүнийг харахаар дэндүү даруу биш гэдгээ мэдэрч хирэндээ л өөрийгөө басхүү хамжааргадах.
Дадли, тэгвэл яахав ингэвэл яахав, та юу гэж бодож байна?” гэж би зөндөө л асуудаг тэр болгонд тэрээр бүр нэг бэлэн жишээтэйгээр товхийтэл хариулах нь чухам ухааны далай л гэсэн үг. Бас наргианч шооч, яг л хөдөө нутагтаа хаяа нь шуулттай гэрт малчин ахтайгаа хөөрөлдөж байгаа мэт амар. – “Дадли, би активист болсон, жирийн олон түмний сайн сайхны төлөө тэмцэж эхэлсэн” гэхээр “Cайн байна, болж” гээд “атомын цахилгаан станцад ашигласан түлш сая жилээр ч үргэлжлэх хорт цацрагийн аюултай плутони агуулсан байдаг. Мянга мянган тонн ашигласан цөмийн түлшийг зүгээр л агуулахад хураагаад байна гэдэг үнэхээр утгагүй, эрдэмтэд нэн аюултай цөмийн хаягдлыг аюулгүй болгох ямар нэг арга яаж ийж байгаад заавал олох хэрэгтэй.” гэнэ.  “Дадли, би оюутан залууст зориулсан багшийн фэйсбүүк хуудас ажиллуулж байгаа, таны тухай бичиж болох уу” гэвэл “бололгүй яахав, хуудсаараа дамжуулаад миний мэндийг уламжлаарай” гэх. Тиймээс энэ удаад Дадлитай хөөрөлдсөн оройг бас залуус дүү нартайгаа хуваалцъя гэж машид хичээж дор сийрүүлэв.

Read the rest of this entry »


Хөдөөний сургуулийг хаах цаг айсуй


 

П.Мягмар

 

Монголд “боловсролын тэгш боломж” гэхээр гол төлөв хүйсийн талаар ярьж харагддаг. Жишээ нь, эмэгтэйчүүд шат ахих тусам эрчүүдээс илүү боловсролтой болдог нь манай тогтолцооны гажиг гэдгийг НҮБ зэрэг олон улсын байгууллага сануулж иржээ. Харин, энэ намар, манай улсын ТББ-уудын хэсэг төлөөлөл нэгдэн жагсах үеэр, зарим нь өнөөгийн боловсрол иргэдийг баян, ядуугаар нь алагчлах болсныг эсэргүүцэж, бас нэгэн тэгш боломжийг шаардсан нь ихэд содон байв.

Иргэд байгаль хамгаалал, шударга ёстой цуг боловсролыг шаарддаг болжээ. Гэвч, энэ мэт шаардлагыг өнгөрсөн үеийн коммунизм руу ухрах нь гэсэн эндүүрэл бий. Ялангуяа, ийм зүйлс ухуулсан нийтлэлүүдийг хоёр жил гаруйн өмнөөс “олон улсын Кэмбрижийн хөтөлбөрийн шинэчлэл” гэгч кaмпанит ажлаар идэвхтэй тарааж эхэлсэн байдаг юм.

Жишээлбэл, манай нэг алдартай нийтлэлч “бүхнийг чадагч өв тэгш хүн”-ий тухай ингэж бичжээ: Монголд бараг эхнээсээ бүх юмыг чаддаг (буюу дуулж, зурж, шинжлэх ухааны бүх салбарыг мэддэг) өв тэгш хүн буй болгох Зөвлөлт боловсрол нэвтэрсэн ба үүнийг олон жил мөрдсөн, өнөөдөр ч үргэлжилсээр байгаа, харин Кэмбрижийн гэх сургалт үүнийг өөрчилж, хүүхэд бүрийн авъяас, чадварыг хөгжүүлэх гэж байна.

Гэвч боловсролын “тэгш боломж” буюу “тэгш байдал” гэдэг нь “бүгдийг чаддаг өв тэгш хүн” бэлдэнэ гэдэгтэй эндүүрч боломгүй, боловсрол-социологийн маш өргөн хүрээний ойлголт юм. Эхэнд дурдсан хүйс болон баян, ядуугийн ялгаа нь үүний зөвхөн хоёр жишээ билээ. Бид боловсрол дахь зарим тэгш бус байдлыг энэ мэт олж харж байгаа ч, үнэндээ тэдгээрийг бид хэрхэн өөрсдөө бий болгож буйг, эсвэл бүр өөр олон тэгш бус байгааг ойлгож мэдээгүй явж магадгүй. Read the rest of this entry »