Коста Рика улс он гарсаар ЗӨВХӨН сэргээгдэх эрчим хүч ашиглажээ


costa-rica-world-map     Коста Рика улс 2015 он гарсаар нүүрс, газрын тос, зэрэг органик түлшнээс татгалзаж, сэргээгдэх эрчим хүчээр хэрэгцээгээ 100 хувь хангаж буйгаа бахархалтайгаар мэдэгдлээ. Тодруулбал, оны эхний 75 хоногийн туршид цахилгаан эрчим хүчний хэрэгцээнийхээ 68 хувийг усан цахилгаан станцаас, 5 хувийг–салхинаас, 12 хувийг– газрын гүний эрчим хүчнээс, бусдыг нь биомасс болон нарны эрчим хүчээр хангасан байна.

Read the rest of this entry »


Эрх баригчид аа, дампуурсан Аревад Монголын ураныг ухахыг зөвшөөрөх үү?


Халаг гэж дээ… Хайран Монгол орныг минь гадаад, дотоодын дээрэмчин тонуулчид бие биенээсээ өрсөн тонож цөлмөж байгааг бид өдөр бүр харж, сонсож байна. Үлдсэн эрдэс баялгийг минь 2016 оны сонгуулиас өмнө амжиж дуусгахаар дайрч буй эрх баригчид өчүүхэн заяасан хүний үнэр, ичгүүр сонжуураа хуурамч багтайгаа хамт гээхэд ардаас нь аймшигт дүр төрх нь тодорч байна. Хамгийн сүүлчийн жишээ гэвэл ганц тонн ч хүрэхгүй алтны үнээр Ноён уулан дахь Гацууртын ордны 75 тонн алтыг Канадуудад өгөх гэж улайран зүтгэж, бас болоогүй ард түмний тархийг угаах гэж хор найруулж байгаа эрх баригчдын увайгүй үйлдэл байна.

Түүнчлэн дэлхийн зах зээл дээр ураны үнэ навс унасан байхад эрх баригчид Арева компанид уран олборлох тусгай зөвшөөрөл өгөхөөр завдаж байх юм. Гэтэл Арева дампуурлын ирмэг дээр ирсэнээ дэлхий дахинаа зарлачихаад байна. Манай эрх баригчид л нүдэн балай чихэн дүлий мэдэхгүй суух юм. Онгон дагшин байгаль, бэлчээр нутгийг минь хүхрийн хүчил, хүнд металл, цацраг идэвхит хаягдлаар дахин сэргэхгүй болтол нь бузарлаад явахад Монголчууд бид “буух эзэнгүй, буцах хаяггүй” хоцрох бодит аюул нүүрэллээ. Арева компани чимээгүйхэн дампуурч харин эрх баригчид маань он гаргаад ард түмэн биднийгээ xоoсон хар буурин дээрээ хаяaд, дахин хэзээ ч ирэхгүйгээр нүүхэд бэлтгэж байгаа гэнэ. Халаг минь дээ гэж. Хараад л суух уу, Монголчууд минь…

Э. Амарлин

ФРАНЦЫН ЦӨМИЙН САЛБАР УНАЛТАД ОРСOНЫГ МӨНГӨНИЙ ГАЧААЛД ОРСОН АРЕВА ИЛЧЛЭВ

areva2015-02-26. Блуумберг.

Олон арван жилийн туршид Францын эдийн засгийн амжилтын үндэс суурь гэгдсэн цөмийн салбар хямд төсөр эрчим хүчээр аж үйлдвэрүүдийг хангаж, шилдэг технологийн экспортыг тэтгэж, цалин үнэлэмж сайтай хэдэн арван мянган ажлын байрыг шинээр бий болгосон. Гэтэл өнөөдөр байдал орвонгоороо өөрчлөгдөж, цөмийн салбар нь улс орны хөгжилд саад учруулж, хойш нь татсан ачаа болж хувирчээ. Read the rest of this entry »


АРД ТҮМНЭЭ МЭХЛЭХ ГЭСЭН ЭРХ БАРИГЧДЫН ОРОЛДЛОГО ТАЛААР БОЛОВ


22015 оны 2 сарын 23-ны шөнө. Яг энэ шөнө Хэлмэгдэгсдийн хөшөөний дэргэд Ноён уул, “урт нэртэй” хуулиа хамгаалан өлсгөлөн зарлагсдыг эрх баригчид хүчээр тарааж магад гэдэг түгшүүр хүмүүст хэдийнээ байсан. Учир нь өмнөх өдрүүдэд, ихэвчлэн шөнө дөл болсон хойно элдэв мэдэгдэл бичиг гардуулах гэж оролдох зэргээр цагдаагийн дарамт ямагт мэдрэгдэж байв. Нээрээ ч тэр орой 22 цагаас эхлэн талбай хавийн цагдаагийн хамгаалалт гэнэт нэмэгдэж, хэдэн зуун цагдаа цугларав. Сүхбаатар дүүрэг дээр хоёр ачигч машин, талбайн хажууд эмнэлгийн хоёр машин, олон тооны цагдаагийн машин бэлэн зогсож, ачааны том тэрэг хүртэл иржээ. Удалгүй цагдаа нар зам хааж тэмцэгчдийг бүслэн талбай руу зүглэгдсийг оруулахгүй болов. Бас тагнуулын тусгай хэрэгсэл ашиглаж утасны сүлжээг унагаасан тул Хэлмэгдэгсдийн хөшөөний дэргэдэх залуус болж буй явдлын талаар утсаар ярих, Фэйсбүүкээр мэдээлэх боломжгүй болов. Тэр бүү хэл төв шуудангийн ард ачааны машинтай буутай цэргүүд нуугдаж байхыг харсан гэж гэрчлэх хүн ч цөөнгүй байна. Хэлмэгдэгсдийн хөшөөний дэргэд өлсгөлөн зарлагсдыг хамгаалахаар ирсэн 50 орчим залуус болон охид, бүсгүйчүүдийн амь нас, эрүүл мэндэд бодитой аюул заналхийлж эхлэв. Иймд Босоо Хөх Монгол бүлгэмийнхэн гэрээ тойрон хамгаалж, цагдаа нарыг ирэхэд элдэв эсэргүүцэл үзүүлэхгүй, тайван байхыг цугларсан залууст чандлан захижээ. Read the rest of this entry »


ӨВЛИЙН ХҮЙТЭНД ЭРҮҮЛ МЭНД, АМЬ НАСАА ЗОЛИН ТЭМЦЭХИЙН УЧИР ЮУ ВЭ?!


logoТөрийн ордны хажуудах Хэлмэгдэгсдийн хөшөөний дэргэд хэдэн хүн өлсгөлөн зарлаж, хөхөө өвлийн хүйтэнд хөлдүү цементэн дээр хонож өнжиж, амь нас эрүүл мэндээрээ дэнчин тавьсаар дөрөв хонолоо. Тэд орох гэргүй, очих хүнгүй, золгох ах дүүгүйдээ өдөр хоног төөрүүлж суугаа юм бишээ. Алдар нэр, авдаг цалингаа өсгөх гэж амин хувийн эрх ашгаа хөөцөлдсөндөө ч тэд тэнд суугаагүй. Харин Хүннү гүрний үеэс эхлэлтэй эртний хаад, язгууртнуудын бунхан, түүх археологийн хосгүй олдвор, дэлхийн өв соёлын үнэт өлгий нутгаа хамгаалсандаа тэнд байгаа юм. Босоо Хөх Монгол бүлгэмийнхний манлайлсан хэсэг иргэд эртний түүхтэй Ноён ууланд алт олборлохыг эсэргүүцэж, олны дунд “урт нэртэй” хууль хэмээн алдаршсан Монгол орны ойн сан, усны эх бүрдэх олон сав газруудыг хамгаалдаг цорын ганц хуулиа өмгөөлөн тэмцэж байгаа нь энэ юм. Read the rest of this entry »


“Ноён уулаа аваръя” хөдөлгөөнийхөн: Бид тэмцлээсээ алхам ч ухрахгүй!


 

This slideshow requires JavaScript.

“Босоо Хөх Монгол” ТББ-ын залуусын манлайлсан Ноён уулаа авраx тэмцэл үргэлжилсээр. Тэмцэл 2 сарын 9-ний 11 цагт Сүхийн талбай дээр жагсаалаар эхэлж, 58 цагийн улс төрийн суултаар  үргэлжилсэн бол өчигдрөөс нойтон өлсгөлөнд шилжжээ.

Сануулахад, “Ноён уулаа аваръя” хөдөлгөөн нь Монголын түүх соёлын үнэлж баршгүй өв болсон Ноён уулын хөндий Гацууртын ордыг стратегийн орд газар болгон алт олборлох, “Гол, мөрний урсац бүрэлдэх эх, усны сан бүхий газрын хамгаалалтын бүс, ойн сан бүхий газарт ашигт малтмал хайх, ашиглахыг хориглох тухай хууль” буюу урт нэртэй хуулийг өөрчлөх гэсэн төрийн харалган шийдвэрийг эсэргүүцсэн эх орончдын тэмцэл юм.

Идэр есийн хүйтэн тачигнаж байхад амь бие, эрүүл мэндээрээ дэнчин тавьж, иргэний зориг гарган эх түүх, үнэт өв соёлоо хамгаалж буй Босоо Хөх Монголын залуус өнөөдрийн Монголын бахархал, бусад залууст үлгэр жишээ болохуйц үндэсний ухамсрын дээд илрэл юм.

Тэдний Фэйсбүк хуудсанд бичсэнийг сонирхвол:

  • 2015.02.11-ний 13 цагаас эсэргүүцлийн суулт тэмцлийн хурц хэлбэрт шилжиж, есөн хүн өлсгөлөн зарлаад байна.
  • Бид энэ хулгайч луйварчин эрх баригчдыг харж суусаар эх оронгүй болох нь.Энэ сайхан нутгийг үе үеийн баатарлаг эх орончид халуун амь бие, бүлээн цусаарaa хамгаалж, үр ач бидэндээ үлдээсэн. Бид ч мөн ижил үр хойчдоо онгон дагшин уул усаа тахилга шүтээнтэй нь цэвэр ариунаар нь үлдээх ёстой.
  • Өнгөрсөн шөнө Босоо Хөх Монгол бүлгэмийн арын албанд үйлчилж байсан Hyundai Starex маркийн машиныг хэн нэгэн этгээд галдан шатаажээ. Өлсгөлөн зарласнаас хойш нэг ч хоноогүй байхад ийм явдлаар дарамтлаж мохооно гэж бүү горьдоорой. Босоо Хөх Монгол бүлгэмийн зорилго нэгт залуусын зоригийг мохоож чадахгүйээ. Бид тэмцлээсээ алхам ч ухрахгүй.
  • Цагдаа нар өлсгөлөн зарласан залуусыг хүчээр тараах үүрэг авсан бололтой тул хамгаалалт маягаар хүн хүч хэрэгтэй байна.
  • Нойтон өлсгөлөн зарласан тул халуун ус, хар цай авчирч өгвөл сайн байна. Сүү хориотой.
  • Өлсгөлөн зарлагсдыг хамгаалж хонож байгаа хүмүүст халуун хоол, цай, аарц авчирж өгсөн ах, эгч, дүү нартаа маш их баярлаж баярлалаа. Ийм сайхан сэтгэлтэй ард түмэнтэй улс шүү.
  • Сэтгэлээрээ ирж дэмжиж нэмэр болж байгаа залуустаа маш их баярлалаа. Та бүхнийг маань Мөнх Хөх Тэнгэр ивээг !

Өнгөрсөн шөнө биднийг халуу дүүгсэн гэртээ дулаан хөнжилд Солонгос савангийн дууринд бүүвэйлэгдэн нойрсч байхад тэд гадна харанхуй, хүйтэнд хөлдүү цементэн дээр хонож байна. Тэд орох оронгүй, хийх ажилгүйдээ ингэсэнгүй. Харин та бидний үр хүүхэд ирээдүйд хэлэх үгтэй, үзүүлэх юмтай, бахархах түүхтэй байг гэсэндээ Босоо Хөх Монгол бүлгэмийн залуус өлсөж, даарч, эсэргүүцэн тэмцэж байгаа юм шүү.

Хэрэв таны судсаар дусал ч атугай Монгол цус гүйдэг бол, хэрэв таны цээжинд эх орноо гэсэн зүрх лугшиж байдаг бол та эх оронч залуусын иргэний зоригоор бахдаж, тэдэнтэй халуун сэтгэлээ хуваалцан урам хайрлаж, эв нэгдлээ илэрхийлж, тэднийг гэмт халдлагаас хамгаалахаар Хэлмэгдэгсдийн xөшөөг зорино гэдэгт би итгэж байна.

Шатсан Starex машины засварт хандив өргөж залуусыг дэмжээрэй. Мэдээж хэн нэгний өмч хөрөнгө, аж амьдрал ард нь хохирсон л байгаа.

Эх орончдыг элдэв муу үгээр гүжирдэн доромжлогсод хэний гар хөл болох нь дэндүү ойлгомжтой тул тэдэнд гарздах үг надад үлдсэнгүй.

Э. Амарлин

 

 


ТАМЫН ТОГООНООС ЦӨМИЙН ТОГОО РУУ!


logoМонгол Улсын нийт иргэд болон ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэг,

УИХ-ын 76 гишүүнд хандаж гадаад дахь монголчуудаа

төлөөлөн АНУ-д ажиллаж буй эрдэмтэд, сэхээтнүүдийн

зүгээс дараах нээлттэй захидлыг хүргүүлж байна

Өнөөдөр дэлхийн улс орнууд байгалийн баялгаа ухаж цөлмөх бус харин хүний оюун ухааныг хөгжлийнхөө гарц болгон сонгож байхад Монголын төрд шургалсан хэсэг бүлэг харалган, шунахай сэдэлтнүүд шударга ёсыг уландаа гишгэж, байгаль дэлхийгээ сүйтгэж, гэмгүй ард иргэдийнхээ эрүүл амьдрах эрхийг уландаа гишгэж буйд бид сэтгэл зовнихын сацуу эх орон, хүн ардынхаа эрүүл мэнд, сайн сайхны төлөө сэтгэл тавин ажилласаар ирлээ. Сүүлийн үед Монгол улсын Цөмийн Энергийн хуулийг өөрчилж буй үйл явцыг бид бүхэн анхааралтай ажиглаж байна. Энэхүү хуульд засвар, өөрчлөлт оруулaх энэ боломжийг ашиглан тус хуулийн шинэчилсэн төсөлд орсон Монгол Улсын эрх ашиг, үндэстний аюулгүй байдалд ноцтой аюул, заналхийлэл учруулахуйц заалтууд буйг сануулж, нэн түрүүнд засварлах шаардлагатай заалтуудын талаар доорх саналыг хүргүүллээ. Үүнд:

1. Цөмийн Энергийн хуулинд орсон цөмийн хаягдал, ашиглагдсан цөмийн түлш зэрэг нэр томъёог тодорхойлох, ингэхдээ “зөвхөн Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дээр дотоодын хэрэгцээнд зориулсан ашиглалтаас үүдсэн хог хаягдал” гэдгийг онцлон тодотгох,

2. Хуулийн 3.1.22-т “цацраг идэвхт хаягдал булшлах гэж зөвхөн өөрийн орны цацраг идэвхт хаягдлыг булшлахыг хэлнэ” гэснийг өөрчилж, “цацраг идэвхт хаягдал булшлах гэж зөвхөн Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дээр дотоодын хэрэгцээнд ашигласан цацрагийн үүсгүүр, цөмийн бусад тоног төхөөрөмж, цацрагт материалын хаягдлыг булшлахыг хэлнэ” гэж өөрчлөх санaл хүргүүлж байна.

 

Хүндэтгэсэн,

Голомт-Цөмийн Эсрэг Хөдөлгөөн ТББ-ын гишүүд

2015 оны 2 сарын 2

Read the rest of this entry »


Баян орны ядуу иргэд


Та бүхэнд Германы Süddeutsche Zeitung сонины 2015 оны 1 сарын 2-ний дугаарт хэвлэгдсэн Себастиан Шөпп-ийн “Баян орны ядуу иргэд” нийтлэлийг орчуулан хүргэж байна.

Armut_im_Reichtum(Себастиан Шөпп)

 Гадаа хүйтэнд хүмүүс дагжин чичирч байхад дотор халаагуур чинээндээ тултал xaлж, пүн хийсэн дулаахан байна. Европод яг энэ мөчид хүмүүс шинэ ухаалаг утсаараа эсвэл зул сарын баяраар бэлгэнд авсан өөр бусад зүйлээрээ тоглож cyyна. Эрчим хүчний үнэ буурч, түрийвчинд үлдэх мөнгөний хэмжээ нь ихэссэн болохоор бэлэг нь урьд урьдынхаасаа илүү том, тансаг байсан байх л даа. Дэлхийн нэг өнцөгт худалдан авахын баяр хөөрийг авчирч байгаа зүйл нь дэлхийн нөгөө өнцөгт бүхэл бүтэн улсын нийгмийн тогтолцоог ганхахад хүргэж байна. Венесуэл улс түүхий эдийн үнэ унаснаас болж төлбөрийн чадваргүй болох вий, дээр нь газрын тосны борлуулалт дээр суурилагдсан нийгмийн загвар нь нуран унах вий хэмээн түгшиж байна.

Энэ хоёр зүйл бол хоорондоо салшгүй холбоотой юм. Өндөр хөгжилтэй орнуудын эрчим хүчний хэрэгцээг хангахын тулд дэлхийн бөмбөрцгийн Өмнөд хэсэгт оршдог ихэнх улс орнууд Умардын орнуудад зөвхөн түүхий эд, байгалийн баялагаа нийлүүлдэг тогтолцоо бий болсон. Тэд зөвхөн газрын тосоор хязгаарлагдахгүй Умардын баян улс орнуудын хэрэгцээт зүйл болох Гондурасын кавендиш гадил жимснээс өгсүүлээд гар утас үйлдвэрлэхэд хэрэглэгддэг Конгогийн колтан, цаашлаад Нью-Йорк, Франкфуртын санхүүгийн биржийнхнийг хөөpлийн байдалд оруулдаг цагаан нунтгийн түүхий эд болох Боливийн кока навч хүртэл хэрэгцээтэй гэсэн бүх зүйлийг нийлүүлдэг. Read the rest of this entry »